Propilen Glikol Metil Eter (PGME)
Düşük toksisiteli, yüksek performanslı endüstriyel çözücü ve kimyasal ara madde
Genel Bakış
Propilen Glikol Metil Eter (CAS No: 107-98-2), PGME veya 1-Metoksi-2-Propanol olarak da bilinen, renksiz, hafif eterik kokulu, düşük buhar basınçlı bir sıvıdır. Glikol eter ailesinin bir üyesi olan bu organik bileşik, su ve birçok organik çözücü ile karışabilme özelliğine sahiptir.
PGME, düşük toksisitesi, yüksek çözme gücü ve kontrollü buharlaşma hızı nedeniyle boya, mürekkep, reçine ve temizlik ürünlerinde yaygın olarak kullanılan bir çözücüdür. Özellikle su bazlı sistemlerde performans artırıcı olarak tercih edilir.
Kullanım Alanları
Propilen Glikol Metil Eter, çok çeşitli endüstriyel ve tüketici uygulamalarına sahiptir:
Boya ve Kaplamalar
Su bazlı ve solvent bazlı boyalarda çözücü ve akışkanlık düzenleyici olarak kullanım.
Mürekkepler
Baskı mürekkeplerinde çözücü ve viskozite düzenleyici olarak kullanım.
Temizlik Ürünleri
Endüstriyel ve ev tipi temizlik ürünlerinde aktif çözücü bileşen olarak.
Reçine Üretimi
Epoksi, akrilik ve diğer reçinelerin üretiminde çözücü ve reaksiyon ortamı olarak.
Yapıştırıcılar
Çeşitli yapıştırıcı formülasyonlarında çözücü ve plastikleştirici olarak.
Elektronik
Lehim pastaları ve devre kartı temizleyicilerinde çözücü bileşen olarak.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer | Birim | Test Metodu |
|---|---|---|---|
| Kimyasal Formül | C₄H₁₀O₂ | - | - |
| CAS Numarası | 107-98-2 | - | - |
| Moleküler Ağırlık | 90.12 | g/mol | - |
| Görünüm | Renksiz, şeffaf sıvı | - | Görsel |
| Koku | Hafif eterik | - | Olfaktometri |
| Yoğunluk (20°C) | 0.919-0.923 | g/cm³ | ASTM D4052 |
| Kaynama Noktası | 118-120 | °C | ASTM D1078 |
| Erime Noktası | -95 | °C | ASTM D1015 |
| Parlama Noktası | 31-34 | °C | ASTM D93 |
| Alevlenme Sıcaklığı | 270 | °C | ASTM E659 |
| Buhar Basıncı (20°C) | 1.47 | kPa | ASTM D2879 |
| Viskozite (20°C) | 1.9 | cP | ASTM D445 |
| pH Değeri | 6-8 | - | ASTM E70 |
| Saflık (GC) | ≥99.5 | % | ASTM E611 |
| Su İçeriği | ≤0.1 | % | ASTM E203 |
| Renk (Pt-Co) | ≤10 | - | ASTM D1209 |
Güvenlik Bilgileri
Tehlike Sembolleri ve İfadeler
Yanıcı Sağlık Tehlikesi
Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE)
- Kimyasala dayanıklı eldivenler (nitril veya neopren)
- Kimyasal gözlük veya yüz siperi
- Uygun havalandırma veya buhar maruziyeti durumunda solunum koruması
- Kimyasala dayanıklı önlük veya iş elbisesi
- Kapalı ayakkabılar
Depolama Koşulları
- Serin, kuru, iyi havalandırılan bir yerde saklayın
- Paslanmaz çelik, polietilen veya cam kaplarda saklayın
- Alev alabilir sıvı olarak sınıflandırıldığından ateş kaynaklarından uzak tutun
- Depolama sıcaklığı: 15-25°C arası
- Doğrudan güneş ışığından koruyun
Yangınla Mücadele
- Uygun söndürücüler: Köpük, kuru kimyasal, CO₂ veya su sisi
- Büyük yangınlarda su sisi veya alkole dayanıklı köpük kullanın
- Eğitimli personel tarafından uygun solunum koruması ile müdahale edin
- Yanma ürünleri toksik olabilir (karbon monoksit, formaldehit)
Taşıma ve Depolama
Taşıma
- Kapların sıkıca kapalı olduğundan emin olun
- Taşıma sırasında statik elektrik birikimini önlemek için topraklama yapın
- Yemek, içmek veya sigara içmekten kaçının
- Taşıma araçlarında uygun havalandırma sağlayın
- Dökülme durumunda emici malzeme bulundurun
Depolama
- Paslanmaz çelik, polietilen veya cam kaplarda saklayın
- Depolama alanında "Yanıcı Sıvı" işaretleri bulundurun
- Depolama tanklarında uygun nefes alma ventilleri kullanın
- Büyük miktarlarda depolarken ikincil sızdırmazlık sağlayın
- Depolama alanlarında drenaj sistemleri bulundurun
Dökülme Durumunda Alınacak Önlemler
- Tüm ateş kaynaklarını uzaklaştırın
- Maruz kalan personeli alandan uzaklaştırın
- Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın
- Kum, kimyasal sünger veya diğer emici malzemelerle döküntüyü emdirin
- Emilen malzemeyi uygun şekilde bertaraf edin
Düzenleyici Bilgiler
GHS Sınıflandırması
- Yanıcı Sıvı Kategori 3
- Akut Toksisite (Oral) Kategori 4
- Akut Toksisite (Dermal) Kategori 5
- Cilt Tahrişi Kategori 2
Önemli Düzenlemeler
- REACH: Kayıtlı
- CLP: Uyumlu
- OSHA: Tehlike iletişim standardına tabi
- NFPA 704: Sağlık 1, Yanıcılık 2, Reaktivite 0
Uluslararası Mevzuat
- Avrupa Birliği: 2008/58/EC sayılı direktife tabi
- ABD: EPA TSCA listesinde mevcuttur
- Çin: IECSC listesinde mevcuttur
- Japonya: ISHL listesinde mevcuttur
Çevresel Bilgiler
Çevresel Etki
Propilen Glikol Metil Eter sucul ortamlarda düşük toksisiteye sahiptir ve biyolojik olarak bozunabilir bir maddedir. Toprakta orta derecede mobilite gösterir ve yeraltı sularına karışabilir. Atmosferde fotokimyasal reaksiyonlarla hızla parçalanır.
Biyolojik Parçalanma
- Hava: Fotokimyasal reaksiyonlarla 1-3 günlük yarı ömür
- Su: Mikrobiyal aktivite ile 7-14 gün içinde parçalanır
- Toprak: Mikrobiyal aktivite ile 2-4 hafta içinde parçalanma
Atık Yönetimi
- Tehlikeli atık olarak sınıflandırılmıştır
- Lisanslı tehlikeli atık bertaraf tesislerinde yakılmalıdır
- Kanalizasyona veya yüzey sularına boşaltılmamalıdır
- Yerel düzenlemelere uygun şekilde bertaraf edin
Sık Sorulan Sorular
Propilen Glikol Metil Eter nasıl üretilir?
PGME, propilen oksidin metanol ile reaksiyonu sonucu üretilir. Bu proses katalitik koşullar altında gerçekleştirilir ve sonrasında saflaştırma adımları uygulanır. Endüstriyel ölçekte genellikle sürekli prosesler tercih edilir.
PGME ile Etilen Glikol Metil Eter arasındaki fark nedir?
PGME (C₄H₁₀O₂) propilen bazlı iken, Etilen Glikol Metil Eter (C₃H₈O₂) etilen bazlıdır. PGME daha düşük toksisiteye sahiptir ve daha yüksek çözme gücü sunar. Ayrıca PGME'nin buharlaşma hızı daha kontrollüdür.
PGME'nin insan sağlığı üzerindeki etkileri nelerdir?
PGME düşük toksisiteli olarak kabul edilir ancak yine de cilt ve göz tahrişine neden olabilir. Yutulması durumunda baş dönmesi, baş ağrısı ve mide rahatsızlığına yol açabilir. Uzun süreli maruziyetlerden kaçınılmalıdır.
PGME'nin çözücü olarak avantajları nelerdir?
PGME geniş bir çözünürlük yelpazesi sunar, düşük buhar basıncına sahiptir, yavaş buharlaşır ve düşük toksisite gösterir. Ayrıca su ile karışabilir ve birçok organik bileşiği çözebilir.
PGME ciltle temas ettiğinde ne yapmalıyım?
Kirlenen giysileri hemen çıkarın ve cildi bol su ve sabunla en az 15 dakika yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. Göz temasında ise gözleri en az 15 dakika bol su ile yıkayın ve acilen tıbbi yardım alın.