Laktik Asit
Yüksek saflıkta organik asit
Genel Bakış
Laktik Asit (CAS No: 50-21-5), 2-hidroksipropanoik asit olarak da bilinen, renksiz ila hafif sarı bir organik asittir. Doğal olarak süt ürünlerinde fermantasyon sonucu oluşur ve insan vücudunda kas aktivitesi sırasında üretilir.
Laktik asit, hem gıda hem de endüstriyel uygulamalarda yaygın olarak kullanılan bir alfa-hidroksi asittir (AHA). Suda tamamen çözünür ve hafif ekşi bir tada sahiptir. Ticari olarak L-(+)-laktik asit, D-(-)-laktik asit veya rasemik DL-laktik asit formlarında bulunur.
Kullanım Alanları
Laktik Asit'in geniş endüstriyel ve ticari uygulamaları bulunmaktadır:
Gıda ve İçecek Endüstrisi
Asitlik düzenleyici, koruyucu ve aroma verici olarak peynir, yoğurt, et ürünleri ve içeceklerde kullanılır.
Kozmetik ve Kişisel Bakım
Cilt bakım ürünlerinde pH düzenleyici, nemlendirici ve peeling ajanı olarak kullanılır.
Farmasötik Ürünler
İlaç formülasyonlarında pH düzenleyici, çözücü ve aktif bileşen olarak kullanılır.
Biyoplastik Üretimi
Polilaktik asit (PLA) üretiminde temel hammadde olarak kullanılır.
Deri Endüstrisi
Deri tabaklama işlemlerinde ve pH ayarlamasında kullanılır.
Temizlik Ürünleri
Kireç çözücü ve dezenfektan özellikleri nedeniyle temizlik ürünlerinde kullanılır.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer | Birim | Test Metodu |
|---|---|---|---|
| Kimyasal Formül | C₃H₆O₃ | - | - |
| CAS Numarası | 50-21-5 | - | - |
| Moleküler Ağırlık | 90.08 | g/mol | - |
| Görünüm | Renksiz ila hafif sarı şurup | - | Görsel |
| Koku | Hafif karakteristik | - | - |
| Yoğunluk (25°C) | 1.206 | g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 16.8 | °C | ASTM D1015 |
| Kaynama Noktası | 122 (15 mmHg) | °C | ASTM D1078 |
| Parlama Noktası | 110 | °C | ASTM D93 |
| Buhar Basıncı (25°C) | <0.1 | mmHg | ASTM D2879 |
| Sudaki Çözünürlük (20°C) | Tamamen karışabilir | - | ASTM E1148 |
| pH Değeri (0.1M sol.) | 2.4 | - | ASTM E70 |
| Saflık | ≥%80-90 | % | ASTM E611 |
| Laktik Asit İçeriği | ≥%88 | % | HPLC |
| Klorür İçeriği | ≤50 | ppm | ASTM D512 |
| Sülfat İçeriği | ≤100 | ppm | ASTM D516 |
Güvenlik Bilgileri
Tehlike Sembolleri ve İfadeler
Tahriş Edici Göz Tahrişi
Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE)
- Asite dayanıklı eldivenler (nitril veya neopren)
- Kimyasal gözlük veya yüz koruyucu
- Laboratuvar önlüğü veya koruyucu giysi
- Toz maskesi (toz formunda ise)
Depolama Koşulları
- Serin, kuru ve iyi havalandırılan bir yerde saklayın
- Orijinal ambalajında, sıkıca kapalı olarak muhafaza edin
- Depolama sıcaklığı: 15-25°C arası
- Bazlardan ve oksitleyicilerden uzak tutun
- Metal kaplarda saklamayın
Yangınla Mücadele
- Uygun söndürücüler: Su spreyi, kuru kimyasal, CO₂, köpük
- Yangın sırasında karbondioksit ve karbon monoksit açığa çıkabilir
- Yangın söndürme personeli uygun solunum koruması kullanmalıdır
Taşıma ve Depolama
Taşıma
- Kapların sıkıca kapalı olduğundan emin olun
- Oksitleyicilerden ve bazlardan ayrı taşıyın
- Taşıma sırasında sıcaklık dalgalanmalarından koruyun
- Dökülme durumunda nötralize edici malzeme bulundurun
- Taşıma araçlarında uygun havalandırma sağlayın
Depolama
- Polietilen, cam veya paslanmaz çelik kaplarda saklayın
- Depolama alanında uygun işaretler bulundurun
- Depolama alanlarında asit nötralize edici malzeme bulundurun
- Doğrudan güneş ışığından koruyun
- Depolama rafları korozyona dayanıklı malzemeden olmalı
Dökülme Durumunda Alınacak Önlemler
- Maruz kalan personeli alandan uzaklaştırın
- Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın
- Kum, sodyum bikarbonat veya diğer nötralize edici malzemelerle döküntüyü kontrol altına alın
- Dökülen alanı bol su ile yıkayın
- Döküntüyü emici malzemelerle toplayın
Düzenleyici Bilgiler
GHS Sınıflandırması
- Cilt Tahrişi Kategori 2
- Ciddi Göz Hasarı Kategori 1
- Solunum Yolu Tahrişi Kategori 3
Önemli Düzenlemeler
- FDA: 21 CFR 184.1061 - GRAS statüsünde
- EFSA: Gıda katkı maddesi E270 olarak onaylı
- REACH: Kayıtlı
- USP/FCC: Farmasötik ve gıda kalite standartlarını karşılar
Gıda Uygunluk Sertifikaları
- FCC (Food Chemicals Codex) uyumlu
- Kosher sertifikalı (isteğe bağlı)
- Halal sertifikalı (isteğe bağlı)
- GMO içermez
- Vejetaryen/Vegan uyumlu
Çevresel Bilgiler
Çevresel Etki
Laktik asit sucul ortamlarda düşük toksisite gösterir. Yüksek konsantrasyonlarda sucul yaşam için zararlı olabilir. Toprakta ve suda kolayca parçalanır ve tamamen biyolojik olarak bozunabilir.
Biyolojik Parçalanma
- Hava: Fotokimyasal reaksiyonlarla parçalanır
- Su: Mikrobiyal aktivite ile hızla parçalanır (28 gün içinde >90%)
- Toprak: Mikrobiyal aktivite ile hızla parçalanır
Atık Yönetimi
- Tehlikeli atık olarak sınıflandırılmamıştır
- Lisanslı atık bertaraf tesislerinde nötralize edilerek bertaraf edilebilir
- Kanalizasyona veya yüzey sularına boşaltılmamalıdır
- Yerel düzenlemelere uygun şekilde bertaraf edin
Sık Sorulan Sorular
Laktik asit doğal olarak nerede bulunur?
Laktik asit, süt ve süt ürünlerinde (özellikle yoğurt ve peynirde) laktik asit bakterilerinin fermantasyonu sonucu oluşur. Ayrıca insan vücudunda yoğun egzersiz sırasında kas hücrelerinde üretilir.
Laktik asit gıdalarda ne işe yarar?
Gıdalarda asitlik düzenleyici, koruyucu, aroma verici ve mayalama ajanı olarak kullanılır. Peynir üretiminde sütün pıhtılaşmasını sağlar, et ürünlerinde mikrobiyal gelişimi engeller.
Laktik asit'in cilt bakımındaki rolü nedir?
Cilt bakım ürünlerinde pH düzenleyici, nemlendirici ve peeling ajanı olarak kullanılır. Ölü deri hücrelerinin uzaklaştırılmasını sağlar, cilt dokusunu iyileştirir ve nem tutma kapasitesini artırır.
Laktik asit konsantrasyonları arasındaki farklar nelerdir?
Endüstride genellikle %80-90'lık sulu çözelti halinde kullanılır. Gıda uygulamalarında %50-80, kozmetikte %5-15, peeling ürünlerinde %5-30 arası konsantrasyonlar tercih edilir.
Laktik asit ciltle temas ettiğinde ne yapmalıyım?
Kirlenen giysileri hemen çıkarın ve cildi bol su ve sabunla en az 15 dakika yıkayın. Yanık veya tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. Göz temasında ise gözleri en az 15 dakika bol su ile yıkayın ve acilen tıbbi yardım alın.