Dipropilen Glikol (DPG)

Genel Bakış

Dipropilen glikol (CAS No: 25265-71-8), DPG olarak da bilinen, renksiz, hafif viskoz bir sıvıdır. Hafif tatlımsı bir kokuya sahip olan bu organik bileşik, propilen glikol dimeridir. Kozmetik, kişisel bakım ürünleri, reçineler ve yağ bazlı boyalarda yaygın olarak kullanılan çok yönlü bir çözücü ve nemlendiricidir.

Dipropilen glikol, su ve birçok organik çözücü ile karışabilir. Düşük uçuculuğu, yüksek çözücü gücü ve düşük toksisitesi nedeniyle birçok uygulamada tercih edilir. Ayrıca iyi bir plastifiyer ve reçine modifikatörüdür.

Kullanım Alanları

Dipropilen glikolün çok çeşitli endüstriyel, kozmetik ve tüketici uygulamaları bulunmaktadır:

Teknik Özellikler

Güvenlik Bilgileri

Tehlike Sembolleri ve İfadeler

Alevlenebilir Cilt ve göz tahrişi Sağlık riski

Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE)

• Kimyasala dayanıklı eldivenler (nitril veya neopren)
• Koruyucu gözlük veya yüz siperi
• Uygun havalandırma sağlanmalı
• Kimyasala dayanıklı önlük veya iş elbisesi

Depolama Koşulları

• Serin, kuru, iyi havalandırılan bir yerde saklayın
• Orijinal kapalı kaplarda, güneş ışığından korunarak saklayın
• Oksitleyici maddelerden ayrı depolayın
• Depolama sıcaklığı: 15-30°C arası
• Paslanmaz çelik, polietilen veya cam kaplarda saklayın

Yangınla Mücadele

• Uygun söndürücüler: Köpük, CO₂, kuru kimyasal veya su sisi
• Su jeti kullanmayın - sıçramalara neden olabilir
• Eğitimli personel tarafından uygun solunum koruması ile müdahale edin
• Büyük yangınlarda su sisi veya alkole dayanıklı köpük kullanın

Taşıma ve Depolama

Taşıma

• Taşıma sırasında kapların sıkıca kapalı olduğundan emin olun
• Taşıma araçlarında uygun havalandırma sağlayın
• Taşıma sırasında yemek, içmek veya sigara içmekten kaçının
• Sızdırmazlık kontrolleri yapın
• Taşıma kaplarında "Yanıcı Sıvı" etiketi bulundurun

Depolama

• Paslanmaz çelik, polietilen veya cam kaplarda saklayın
• Depolama alanında "Yanıcı Sıvı" işaretleri bulundurun
• Depolama tanklarında uygun nefes alma ventilleri kullanın
• Statik elektrik birikimini önlemek için topraklama yapın
• Depolama alanında sigara içilmesine izin vermeyin

Dökülme Durumunda Alınacak Önlemler

• Uygun solunum koruması kullanın
• Kum, kimyasal sünger veya diğer emici malzemelerle döküntüyü emdirin
• Emilen malzemeyi uygun şekilde bertaraf edin
• Dökülen alanı bol su ve deterjanla yıkayın
• Döküntüyü kanalizasyona veya su kaynaklarına karıştırmayın

Düzenleyici Bilgiler

GHS Sınıflandırması

• Alevlenebilir Sıvı Kategori 4
• Cilt Tahrişi Kategori 2
• Spesifik Hedef Organ Toksisitesi (Tek Maruz Kalma) Kategori 3

Önemli Düzenlemeler

• REACH: Kayıtlı
• CLP: Uyumlu
• FDA: Gıda teması onaylı (21 CFR 175.300)
• NFPA 704: Sağlık 1, Yanıcılık 1, Reaktivite 0

Uluslararası Mevzuat

• Avrupa Birliği: Kozmetik Yönetmeliği (EC) No 1223/2009
• ABD: TSCA listesinde mevcuttur
• Çin: IECSC listesinde mevcuttur
• Japonya: ISHL listesinde mevcuttur

Çevresel Bilgiler

Çevresel Etki

Dipropilen glikol doğada biyolojik olarak bozunur ve sucul organizmalar için orta derecede toksiktir. Su kaynaklarına karışması durumunda, sucul yaşam üzerinde olumsuz etkileri olabilir. Ancak yüksek suda çözünürlüğü ve düşük buhar basıncı nedeniyle atmosferik dağılımı sınırlıdır.

Biyolojik Parçalanma

• Hava: Fotokimyasal reaksiyonlarla 10-20 günlük yarı ömür
• Su: Mikrobiyal aktivite ile 7-14 gün içinde parçalanır
• Toprak: Mikrobiyal aktivite ile orta hızda parçalanma
• Biyolojik Oksijen İhtiyacı (BOD): %50 (28 gün)
• Kimyasal Oksijen İhtiyacı (COD): 1.9 g O₂/g

Atık Yönetimi

• Tehlikeli atık olarak sınıflandırılmamıştır
• Küçük miktarlar bol su ile seyreltilerek kanalizasyona verilebilir
• Büyük miktarlar lisanslı atık bertaraf tesislerinde yakılmalıdır
• Yerel düzenlemelere uygun şekilde bertaraf edin
• Atık su arıtma tesislerinde kolayca parçalanır

Sık Sorulan Sorular

Dipropilen glikol nasıl üretilir?

Dipropilen glikol, propilen oksitin suyla reaksiyonu sonucu oluşan propilen glikolün daha fazla reaksiyona sokulmasıyla üretilir. Bu proses kontrollü koşullarda katalizör varlığında gerçekleştirilir ve farklı izomerlerin karışımı olarak elde edilir.

Dipropilen glikol ile propilen glikol arasındaki fark nedir?

Dipropilen glikol (C₆H₁₄O₃), iki propilen glikol molekülünün (C₃H₈O₂) birleşmesiyle oluşan bir dimerdir. Propilen glikole göre daha yüksek kaynama noktası, daha düşük uçuculuk ve daha yüksek viskoziteye sahiptir. Ayrıca çözücü özellikleri de farklılık gösterir.

Dipropilen glikol kozmetikte neden kullanılır?

Dipropilen glikol, kozmetikte nemlendirici, çözücü ve taşıyıcı olarak kullanılır. Hafif yapısı, düşük toksisitesi ve diğer kozmetik bileşenlerle uyumluluğu nedeniyle tercih edilir. Ayrıca ürünlerin raf ömrünü uzatmaya yardımcı olur.

Dipropilen glikolün raf ömrü nedir?

Uygun şekilde kapalı kaplarda saklandığında dipropilen glikolün raf ömrü genellikle 2-3 yıldır. Nem ve sıcaklık değişikliklerinden korunmalıdır.

Dipropilen glikol ciltle temas ettiğinde ne yapmalıyım?

Bol su ve sabunla yıkayın. Uzun süreli temas ciltte kuruluğa neden olabilir, nemlendirici kullanmak faydalı olabilir. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. Gözle temas durumunda en az 15 dakika bol suyla yıkayın ve göz doktoruna başvurun.