Genel Bakış
Butil Glikol (CAS No: 111-76-2), 2-Butoksietanol veya Etilen Glikol Monobutil Eter olarak da bilinen, renksiz, hafif tatlımsı kokuya sahip bir sıvıdır. Glikol eter sınıfına ait bu organik bileşik, mükemmel çözücü özellikleriyle endüstriyel ve evsel uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.
Butil Glikol, hem suda hem de birçok organik çözücüde çözünür, bu da onu çok yönlü bir çözücü yapar. Temizlik ürünleri, boya incelticileri, kaplamalar ve mürekkeplerde sıklıkla tercih edilir. Orta derecede uçuculuğu ve yüksek çözme kapasitesi, onu özellikle yüzey kaplamalarında etkili kılar.
Kullanım Alanları
Butil Glikol’ün endüstriyel ve ticari uygulamaları oldukça geniştir:
Temizlik Ürünleri
Evsel ve endüstriyel temizleyicilerde yağ, gres ve kir çözücü olarak kullanılır.
Boya ve Kaplamalar
Boya incelticisi ve kaplama formülasyonlarında çözücü olarak kullanılır, film oluşumunu iyileştirir.
Mürekkepler
Baskı mürekkeplerinde çözücü olarak, viskozite kontrolü ve hızlı kuruma sağlar.
Tekstil Endüstrisi
Tekstil boyama ve kaplama işlemlerinde çözücü ve taşıyıcı olarak kullanılır.
Tarım Kimyasalları
Pestisit ve herbisit formülasyonlarında çözücü ve emülgatör olarak kullanılır.
Endüstriyel Çözücü
Reçineler, vernikler ve yapıştırıcılar için çözücü olarak kullanılır.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer | Birim | Test Metodu |
|---|
| Kimyasal Formül | C₆H₁₄O₂ | - | - |
| CAS Numarası | 111-76-2 | - | - |
| Moleküler Ağırlık | 118.17 | g/mol | - |
| Görünüm | Renksiz sıvı | - | Görsel |
| Koku | Hafif tatlımsı | - | Olfaktometri |
| Yoğunluk (20°C) | 0.900-0.904 | g/cm³ | ASTM D4052 |
| Kaynama Noktası | 171 | °C | ASTM D1078 |
| Erime Noktası | -77 | °C | ASTM D1015 |
| Parlama Noktası | 67 | °C | ASTM D93 |
| Alevlenme Sıcaklığı | 245 | °C | ASTM E659 |
| Buhar Basıncı (20°C) | 0.12 | kPa | ASTM D2879 |
| Viskozite (20°C) | 3.1 | cP | ASTM D445 |
| Sudaki Çözünürlük | Tamamen karışabilir | - | ASTM D1720 |
| pH Değeri | 6-7 | - | ASTM E70 |
| Saflık (GC) | ≥99.0 | % | ASTM D3545 |
| Su İçeriği | ≤0.1 | % | ASTM E203 |
Güvenlik Bilgileri
Tehlike Sembolleri ve İfadeler
Alevlenebilir
Cilt ve göz tahrişi
Solunum ve cilt teması riski
Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE)
- Kimyasala dayanıklı eldivenler (nitril veya neopren)
- Koruyucu gözlük veya yüz siperi
- Organik buhar filtresi ile donatılmış solunum koruması (yüksek buhar konsantrasyonlarında)
- Kimyasala dayanıklı iş elbisesi
- Alev almayan kıvılcım çıkarmayan aletler kullanılmalıdır
Depolama Koşulları
- Serin, iyi havalandırılan bir yerde saklayın
- Ateş ve kıvılcım kaynaklarından uzak tutun
- Orijinal kapalı kaplarda, güneş ışığından korunarak saklayın
- Oksitleyici maddelerden ayrı depolayın
- Depolama sıcaklığı: 10-30°C arası
- Statik elektrik birikimini önlemek için topraklama yapın
Yangınla Mücadele
- Uygun söndürücüler: Kuru kimyasal, CO₂, alkole dayanıklı köpük
- Su spreyi kullanarak soğutma yapılabilir
- Eğitimli personel tarafından uygun solunum koruması ile müdahale edin
- Küçük yangınlarda kuru kimyasal veya CO₂ kullanın
- Büyük yangınlarda alkole dayanıklı köpük veya su spreyi kullanın
- Yangın söndürme sırasında kapları su ile soğutun
Taşıma ve Depolama
Taşıma
- Taşıma sırasında kapların sıkıca kapalı olduğundan emin olun
- Statik elektrik birikimini önlemek için topraklama yapın
- Taşıma araçlarında uygun havalandırma sağlayın
- Taşıma sırasında yemek, içmek veya sigara içmekten kaçının
- Taşıma kaplarında "Yanıcı Sıvı" etiketi bulundurun
- Taşıma araçlarında yangın söndürme ekipmanı bulundurun
Depolama
- Paslanmaz çelik, polietilen veya cam kaplarda saklayın
- Depolama alanında "Yanıcı Sıvı" işaretleri bulundurun
- Depolama tanklarında uygun nefes alma ventilleri kullanın
- Büyük miktarlarda depolarken patlamaya dayanıklı elektrik sistemleri kullanın
- Depolama alanlarında sigara içilmesini yasaklayın
- Asitler ve oksitleyicilerden ayrı depolayın
Dökülme Durumunda Alınacak Önlemler
- Tüm ateş kaynaklarını uzaklaştırın
- Uygun solunum koruması kullanın
- Kum, kimyasal sünger veya diğer emici malzemelerle döküntüyü emdirin
- Emilen malzemeyi uygun şekilde bertaraf edin
- Dökülen alanı bol su ve deterjanla yıkayın
- Büyük döküntüler için profesyonel temizlik hizmeti alın
Düzenleyici Bilgiler
GHS Sınıflandırması
- Alevlenebilir Sıvı Kategori 3
- Cilt Tahrişi Kategori 2
- Göz Tahrişi Kategori 2A
- Spesifik Hedef Organ Toksisitesi (Tek Maruz Kalma) Kategori 3
Önemli Düzenlemeler
- REACH: Kayıtlı
- CLP: Uyumlu
- OSHA: Tehlike iletişim standardına tabi
- NFPA 704: Sağlık 2, Yanıcılık 2, Reaktivite 0
- EPA: VOC olarak sınıflandırılmıştır
Uluslararası Mevzuat
- Avrupa Birliği: 2008/58/EC sayılı direktife tabi
- ABD: EPA VOC düzenlemelerine tabi
- Çin: IECSC listesinde mevcuttur
- Japonya: ISHL listesinde mevcuttur
Çevresel Bilgiler
Çevresel Etki
Butil Glikol, atmosferde fotokimyasal reaksiyonlarla orta hızda parçalanır (yarı ömür 1-2 gün). Su kaynaklarına karışması durumunda, sucul organizmalar için orta derecede toksiktir. Biyolojik olarak bozunabilir, ancak tam parçalanma birkaç hafta sürebilir.
Biyolojik Parçalanma
- Hava: Fotokimyasal reaksiyonlarla 1-2 günlük yarı ömür
- Su: Mikrobiyal aktivite ile 7-14 gün içinde parçalanır
- Toprak: Mikrobiyal aktivite ile orta hızda parçalanma
- Biyolojik Oksijen İhtiyacı (BOD): 1.2 g O₂/g
- Kimyasal Oksijen İhtiyacı (COD): 2.1 g O₂/g
Atık Yönetimi
- Tehlikeli atık olarak sınıflandırılmıştır
- Küçük miktarlar lisanslı tesislerde biyolojik arıtma ile bertaraf edilebilir
- Büyük miktarlar lisanslı tehlikeli atık bertaraf tesislerinde yakılmalıdır
- Yerel düzenlemelere uygun şekilde bertaraf edin
- Atık su arıtma tesislerinde dikkatle işlenmelidir
Sık Sorulan Sorular
Butil Glikol nasıl üretilir?
Butil Glikol, etilen oksitin n-butanol ile reaksiyonu yoluyla üretilir. Katalitik proseslerle yüksek saflıkta (%99+) ürün elde edilir.
Butil Glikol ile Butilen Glikol arasındaki fark nedir?
Butil Glikol (C₆H₁₄O₂) bir glikol eter iken, Butilen Glikol (C₄H₁₀O₂) bir dioldür. Butil Glikol daha çok endüstriyel çözücü olarak kullanılırken, Butilen Glikol kozmetik ve nemlendirici uygulamalarda tercih edilir.
Butil Glikol cilt için güvenli midir?
Butil Glikol, düşük konsantrasyonlarda ciltle temas ettiğinde genellikle güvenlidir, ancak uzun süreli veya yüksek konsantrasyonlu temas tahrişe neden olabilir. Cilt teması sonrası bol su ile yıkanmalıdır.
Butil Glikol’ün raf ömrü nedir?
Uygun şekilde kapalı kaplarda saklandığında Butil Glikol’ün raf ömrü yaklaşık 2-3 yıldır. Nem ve sıcaklık değişikliklerinden korunmalıdır.
Butil Glikol gıdalarda kullanılabilir mi?
Hayır, Butil Glikol gıda endüstrisinde kullanılmaz. Gıda katkı maddesi olarak onaylı değildir ve toksisite riski taşıyabilir.